Updated at: 16-05-2020 - By: Đỗ Minh Tuấn

Trẻ bị ho khan khi cơ thể phản ứng lại với các tác nhân gây hại kích thích đến hệ hô hấp. Trong một vài trường hợp, ho khan kéo dài có thể là triệu chứng của một số bệnh lý nghiêm trọng khác cần phải được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Vì vậy bố mẹ cần tìm hiểu kỹ càng về tình trạng ho khan để có hướng xử lý phù phợp khi con mắc phải.

Tình trạng ho khan ở trẻ nhỏ là gì?

Ho là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi gặp các tác nhân gây hại cho hệ hô hấp. Não bộ sau khi phát hiện sẽ đưa ra cảnh báo cho cơ thể bằng cách truyền tin đến các cơ ở vùng bụng và ngực. Các cơ này sẽ co lại, đẩy một luồng khí ra bên ngoài mang theo những tác nhân gây hại. Nếu ho không có đờm – dịch nhầy tiết ra ở hệ hô hấp thì được gọi là ho khan.

Trẻ bị ho khan

Ho là phản ứng sinh lý tự nhiên của cơ thể chống lại các tác nhân gây hại, ảnh hưởng đến hệ hô hấp

Nhưng nếu bé không chỉ bị ho khan mà còn xuất hiện thêm các triệu chứng như ho dữ dội, ho khàn tiếng, ho về đêm kèm thêm các triệu chứng như sổ mũi, sốt, cơ thể tím tái, co giật, nôn mửa…thì cha mẹ cần cảnh giác về các bệnh lý viêm nhiễm khác.

Nguyên nhân khiến trẻ bị ho khan

Trẻ bị ho khan xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau:

  • Môi trường sống ô nhiễm: Khi tiếp xúc nhiều với môi trường khói bụi, ô nhiễm, nhiều hóa chất có thể gây ảnh hưởng đến đường hô hấp khiến bé bị ho khan.
  • Nhiễm virus: Trẻ bị nhiễm virus cảm cúm sẽ bị ho khan trong suốt thời kỳ nhiễm bệnh. Ngay cả ở giai đoạn kết thúc bệnh, trẻ bị ho khàn tiếng vẫn có thể xảy ra.
  • Chảy dịch mũi sau: Các chất dịch tiết ra khi trẻ bị sổ mũi không được làm sạch, bị chảy ngược về phía xoang mũi hay đi vào trong họng, kích thích dây thần kinh sau cổ họng làm bé bị ho khan từng cơn.
  • Các bệnh lý về đường hô hấp: Trẻ em rất dễ mắc phải các bệnh lý viêm nhiễm đường hô hấp như viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi, hen suyễn, ho gà… Khi bị mắc bệnh về đường hô hấp, bé bị ho khan sổ mũi, ho kéo dài, ho dữ dội, ho về đêm và đi kèm các triệu chứng như sốt cao, khó thở, thở khò khè, co giật, người tím tái.

Ngoài ra, trẻ bị ho khan về đêm cũng có thể do dị ứng với thực phẩm hay thời tiết thay đổi đột ngột.

Những sai lầm của cha mẹ khi điều trị ho khan ở trẻ em

Có một vài sai lầm phổ biến mà cha mẹ thường mắc phải trong quá trình điều trị ho khan cho trẻ. Những sai lầm này có thể dẫn đến kết quả điều trị không hiệu quả, tình trạng bệnh không thuyên giảm, diễn biến phức tạp hơn.

Dùng thuốc kháng sinh không theo chỉ định

Thuoc Khang Sinh Chua Viem Hong Man Tinh

Dùng kháng sinh nhiều có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của trẻ

Do tâm lý tin rằng thuốc kháng sinh trị bệnh nhanh nhất nên khi thấy trẻ bị ho khan cha mẹ thường dùng thuốc kháng sinh ngay. Tuy nhiên, với hệ miễn dịch và hệ tiêu hóa còn non yếu, trẻ dùng thuốc kháng sinh có thể gặp nhiều tác dụng phụ. Những tác dụng phụ của thuốc có thể ảnh hưởng đến chức năng của các cơ quan như gan, thận và dạ dày. Vì vậy bố mẹ nên cho con sử dụng thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Dùng thuốc ức chế ho

Ho là phản xạ sinh lý bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây hại. Nếu cha mẹ dùng thuốc ức chế phản xạ ho có thể làm nguy hại đến đường hô hấp của trẻ. Đối với tất cả các loại thuốc tân dược, cha mẹ cần tham khảo ý kiến của bác sĩ để điều trị phù hợp với tình trạng bệnh.

Không kiêng những thực phẩm gây ho

Khí lạnh khi xâm nhập vào phổi dễ gây ra tắc khí phổi khiến bé ho càng nặng thêm thế nhưng nhiều cha mẹ vẫn cho con sử dụng thực phẩm lạnh, đá. Bên cạnh đồ lạnh, một số phụ huynh vẫn thường cho con ăn đồ ngọt và đồ chiên rán mà không biết chúng có thể khiến ho trở nên trầm trọng hơn.  Các thực phẩm ngọt, nhiều đường cũng khiến các tế bào bạch cầu khó tiêu diệt vi khuẩn hơn. Các thực phẩm chiên rán lại gây gánh nặng cho hệ tiêu hóa khiến bé khó hấp thụ chất dinh dưỡng trong thời gian bị bệnh.

Cho trẻ mặc quá nhiều quần áo

Khi cha mẹ thấy trẻ bị ho khan do cảm lạnh thường cho con mặc quá nhiều quần áo. Điều này có thể khiến bé bị nóng, ra nhiều mồ hôi và bị nhiễm lạnh ngược gây viêm phổi. Cha mẹ nên giữ ấm cho con vừa phải, chú ý tăng giảm nhiệt độ điều hòa trong phòng phù hợp.

Điều trị ho khan bằng phương pháp nào hiệu quả?

Cho dù là thuốc tân dược, dân gian hay đông y đều có những ưu và nhược điểm riêng biệt. Cha mẹ hãy cân nhắc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với tình trạng bệnh của bé.

Trẻ bị ho khan nên uống thuốc gì?

Ho khan bình thường không nên sử dụng thuốc tân dược để điều trị, bé có thể tự khỏi bệnh sau một thời gian. Trường hợp bé bị ho khan nặng, ho kéo dài thì bác sĩ có thể chỉ định dùng một số thuốc trị ho cho bé như sau:

  • Nhóm histamin bao gồm các loại thuốc như diphenylhydramin, chlopheniramin, alimemazin, promethazine để điều trị ho do kích ứng và dịch chảy mũi sau
  • Thuốc kháng sinh Dextromethorphan, Methorphan để điều trị các bệnh viêm đường hô hấp, cảm cúm
  • Trẻ bị ho khàn tiếng và sốt có thể sử dụng thêm các loại thuốc giảm sốt như Acetaminophen và Ibuprofen.
Chua Ho Bang Thuoc Tay

Không nên lạm dụng thuốc tây y vì dễ gây tác dụng phụ

Mặc dù thuốc tây y có thể giúp trẻ giảm triệu chứng nhanh nhưng cha mẹ không được lạm dụng và tự ý mua thuốc cho con sử dụng. Tất cả các loại thuốc kháng sinh phải sử dụng theo hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Khi sử dụng thuốc kháng sinh trị ho cho trẻ, cha mẹ cần lưu ý những điều quan trọng sau:

  • Thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng trị ho do vi khuẩn, không trị các bệnh do virus. Cha mẹ cần đưa bé đến các cơ sở y tế khám bệnh để xác định được nguyên nhân chính xác.
  • Trẻ có thể gặp các tác dụng phụ như chứng rối loạn khuẩn đường ruột. Trường hợp nặng có thể dẫn đến tiêu chảy kéo dài, suy nhược cơ thể và suy thận.
  • Bé bị ho uống thuốc kháng sinh không khỏi, nguyên nhân có thể là do bị nhờn và kháng thuốc, lúc này thuốc đã không còn tác dụng. Dùng thuốc kháng sinh không đủ liều lượng và thời gian, dùng quá nhiều lần là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng này.
  • Dextromethorphan chống chỉ định điều trị cho trẻ sơ sinh bị ho khan và người đang sử dụng các thuốc ức chế monoamin oxydase.

Mẹo dân gian chữa ho khan cho trẻ có thực sự hiệu quả?

Trong trường hợp trẻ bị ho khan thông thường, cha mẹ có thể điều trị bằng bài thuốc dân gian trong khoảng 3-5 ngày. Dược liệu trong các bài thuốc dân gian đều đến từ tự nhiên, lành tính, dễ tìm kiếm ngay trong căn bếp gia đình.

Meo Dan Gian Chua Ho

Mẹo dân gian chữa ho cho trẻ em chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm triệu chứng

  • Lá hẹ hấp đường phèn: Lá hẹ có vị chua, tính ấm, không có độc với tác dụng chủ yếu là tán độc, hành khí, ôn trung giúp điều trị hiệu quả cho trẻ sơ sinh bị ho và khàn tiếng. Dùng lá hẹ hấp cách thủy với đường phèn, dùng 2 lần mỗi ngày sẽ mang lại hiệu quả cao.
  • Mứt phật thủ: Quả phật thủ chứa Flavonoid cùng với vitamin C, E là những dưỡng chất hữu ích trong việc điều trị ho, cắt cơn hen. Phật thủ cắt miếng trộn với mạch nha rồi hấp cách thủy là cách được dân gian thường sử dụng để giảm ho cho trẻ.
  • Hoa đu đủ đực hấp đường phèn: Hoa đu đủ có chứa có hoạt chất như beta-carotene, axit gallic, phenol…là những hoạt chất giúp kháng khuẩn, chống viêm và bảo vệ hệ miễn dịch cơ thể. Dùng hoa đu đủ đực, nghiền nát, trộn cùng đường phèn, đem hấp cách thủy. Hỗn hợp này pha cùng với nước lọc cho bé uống 2 lần/ngày trị ho hiệu quả.

Các bài thuốc dân gian trị ho rất lành tính và an toàn vì đều sử dụng bằng các loại lá, loại quả từ tự nhiên, hầu như không có độc tố. Cũng chính vì vậy mà dược tính của chúng không cao, có tác dụng chậm, cha mẹ phải kiên trì cho con dùng liên tục trong nhiều ngày. Hiệu quả của bài thuốc tùy thuộc vào cơ địa từng người và khả năng tái phát bệnh là rất cao bởi thuốc không có tính đặc trị.

Chữa ho khan cho bé bằng thuốc đông y

Trong lục khí phong, hàn, thử, thấp, táo, hỏa thì phong và hàn là nguyên nhân chủ yếu gây ho. Phong và hàn tà xâm nhập qua lông da làm phế bị tổn thương, không thanh túc dẫn đến chứng ho.

Ho khan là triệu chứng của phế âm hư nên nguyên tắc trị ho phải chú trọng tu dưỡng phế âm, tập trung bổ phế, cân bằng âm dương. Sau khi điều trị căn nguyên thì triệu chứng ho khan sẽ tự động thuyên giảm, dứt điểm hẳn và khó bị tái phát.

Bài thuốc Thanh hầu bổ phế thang được nghiên cứu và phát triển bởi trung tâm Thừa kế và Ứng dụng Đông y Việt Nam cũng tuân theo nguyên tắc điều trị trên. Bài thuốc gồm các dược liệu như Kinh giới, Bạc hà, Tiên hồ, Kiết cánh, Liên kiều, Xích thược, Thiên hoa phấn, Hạnh nhân, Xạ can, Trần bì, Kha tử, Đại thanh diệp, Sơn trà… Bài thuốc Thanh hầu bổ phế thang  điều trị bệnh theo nguyên tắc BỔ CHÍNH KHU TÀ. Bài thuốc có tác dụng cân bằng tạng phủ, thanh nhiệt giải độc, bồi bổ nguyên khí. Nhờ vậy tình trạng ho khan ở trẻ được đẩy lùi tận gốc, mang lại hiệu quả lâu bền hơn.

Dieu Tri Cho Tre Bi Ho Khan Bang Thuoc Dong Y

Thanh hầu bổ phế thang chữa ho khan cho trẻ an toàn, hiệu quả tận gốc

Các thành phần dược liệu của bài thuốc cũng có tác dụng bồi bổ can tỳ, lưu thông khí. Từ dó, bài thuốc giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, phòng ngừa và đẩy lùi khả năng tái phát bệnh.

Bên cạnh đó, Thanh hầu bổ phế thang còn có nhiều ưu điểm nổi bật như:

  • Được nghiên cứu và kiểm nghiệm kỹ càng với sự tham gia của nhiều đơn vị chuyên môn: Trung tâm Thừa kế & Ứng dụng Đông y Việt Nam, Viện dược liệu, Trung tâm Phòng chống độc – Học viện Quân y, Khoa Đông y thực nghiệm – Bệnh viện Y học cổ truyền…
  • Bài thuốc được bào chế 100% từ thảo dược tự nhiên, dược liệu thu hái từ các vườn thảo dược đạt tiêu chuẩn GACP – WHO.
  • Ngoài điều trị ho, bài thuốc còn nâng cao sức đề kháng, cải thiện hệ thống miễn dịch, tăng cường sức khỏe tổng thể. Trẻ ăn uống tốt hơn, ít bị mắc các bệnh lý khác.
  • Vị thuốc thanh, thơm mùi thảo dược, không gây nôn trớ khi sử dụng.
  • Hiệu quả của bài thuốc sau khi kiểm nghiệm thực tế rất khả quan: Hơn 80% bệnh nhân khỏi ho khan và một số tình trạng viêm nhiễm hô hấp khác chỉ sau 2 – 4 tháng dùng thuốc.
Hieu Qua Thanh Hau Bo Phe Thang 3

Kết quả nghiên cứu thực nghiệm bài thuốc Thanh hầu bổ phế thang

Phụ huynh quan tâm đến bài thuốc THANH HẦU BỔ PHẾ THANG có thể liên hệ đến Trung tâm Thừa kế & Ứng dụng Đông y Việt Nam để được các thầy thuốc tư vấn cụ thể hơn. Hotline: 024 710 99 838/0974 026 239 (Hà Nội) hoặc 028 710 99 838/ 0912 507 855 (Tp HCM).

Những lưu ý cho cha mẹ khi chăm sóc điều trị ho khan ở trẻ em

Cha mẹ nên thực hiện các biện pháp bổ sung dưới đây để tăng hiệu quả chữa bệnh của bài thuốc, giúp con trẻ nhanh chóng khỏi bệnh:

  • Cho trẻ uống nhiều nước:Uống nhiều nước sẽ làm giảm khô rát, ngứa họng và dịu cơn ho cho trẻ. Sau mỗi lần bé ho, cha mẹ hãy cho bé uống một ngụm nước để khơi thông cổ họng. Nếu bé vẫn còn đang bú, hãy cho bé bú nhiều lần trong ngày hơn bình thường để tăng cường nước, dinh dưỡng và sức đề kháng cho con.
  • Làm sạch mũi cho bé mỗi ngày: Cha mẹ có thể thực hiện rửa mũi cho con bằng nước muối sinh lý ấm để loại bỏ tác nhân gây bệnh và giúp mũi thông thoáng hơn. Khi rửa mũi cho trẻ, trước tiên phải loại bỏ sạch sẽ nước mũi trước, sau đó mới nhỏ nước muối sinh lý.
  • Sử dụng tinh dầu tràm gió:Cha mẹ có thể cho bé ngửi tinh dầu thiên nhiên lành tính đối với bé như dầu tràm gió để khơi thông hệ hô hấp. Trong tinh dầu tràm gió có chứa α-Terpineol giúp kháng khuẩn, tiêu diệt vi khuẩn và ức chế các loại vi virus sốt cúm. Không cho trẻ ngửi dầu tràm gió quá lâu, khuyến cáo không sử dụng cho trẻ 2 tháng tuổi bị ho khan trở xuống.

Khi trẻ bị ho khan, cha mẹ hãy luôn nhớ quan sát diễn biến bệnh tình, điều trị và chăm sóc con trẻ đúng cách. Nếu bệnh tình của con không thuyên giảm và xuất hiện thêm các triệu chứng bệnh lý khác, cha mẹ cần đưa con đến các cơ sở y tế để được bác sĩ chẩn đoán và điều trị kịp thời.

BÀI XEM NHIỀU:

Chia sẻ của mẹ 9X về hành trình điều trị ho dai dẳng cho con yêu